Lezen en spellen

Voorbereiden op leren lezen en spellen
In groep 2 vallen ze op: de kinderen die poes roepen als de juf ssss-o-k heeft gezegd. Of kinderen die de letters maar niet kunnen onthouden, niet weten met welke letter hun naam begint of wat de laatste letter van een woord is. Ze lijken niet te begrijpen dat woorden uit klanken bestaan en dat die klanken schriftelijk worden weergegeven in letters.

Deze kinderen hebben een probleem met het fonemisch bewustzijn.

fonemisch bewustzijn: de kennis dat woorden zijn opgebouwd uit klanken

Het ontwikkelen van een goed fonemisch bewustzijn is belangrijk voor een oudste kleuter. Straks moet hij of zij immers naar groep drie, waar in hoog tempo letters worden geleerd en ervan wordt uitgegaan dat kinderen begrijpen wat woorden zijn en wat letters zijn.

Op school wordt veel aandacht besteed aan het ontwikkelen van vaardigheden als begrijpend luisteren, rijmen, het verdelen van woorden in klankgroepen (so-kken) en het ‘hakken en plakken’ (m-aa-n). Ook worden er al veel letters geleerd. Kinderen bij wie dit nog niet zo goed gaat, krijgen extra aandacht, maar soms is dat niet genoeg. Dan kan de individuele hulp die een logopedist kan bieden, ingezet worden.

Individuele hulp
In de behandeling wordt extra aandacht besteed aan de verschillende deelvaardigheden die een rol spelen bij het lezen en spellen. Ook zijn er adviezen voor ouders om hun kind thuis optimaal te stimuleren. Het programma wordt aangepast aan de problematiek van uw kind. Hierdoor bouwt hij of zij een stevige basis op, waardoor hij of zij meer zelfvertrouwen krijgt en de kans van slagen in groep drie groter wordt.

Wanneer logopedie bij problemen met fonemisch bewustzijn?
Als kinderen ondanks extra oefening op school onvoldoende letterkennis hebben (januari groep 2 minder dan 6, juni groep 2 minder dan 12), als ze in januari nog niet begrijpen hoe je moet ‘hakken en plakken’, dan is dat een indicatie dat er extra hulp nodig is. Een logopedische onderzoek is geïndiceerd.

Het is belangrijk om extra alert te zijn bij kinderen die tot een risicogroep behoren:

  • kinderen die te maken hebben (gehad) met een achterstand of vertraging in de spraak- en/of taalontwikkeling
  • kinderen bij wie dyslexie in de familie voorkomt
  • kinderen die moeite hebben met het in een vlot tempo benoemen, bijvoorbeeld van kleuren

Waarom niet even afwachten?
Als kinderen met een achterstand naar groep 3 gaan, is deze heel moeilijk in te halen. Tegen de tijd dat een kind een vaardigheid onder de knie heeft, is de groep alweer een paar stappen verder. Voor een kind dat al vroeg niet mee kan komen, is het heel lastig om de achterstand in te halen. Vroeg ingrijpen is dus van belang vanwege de langere tijd die deze kinderen nodig hebben om vaardigheden voor het lezen en het spellen aan te leren.

Is er sprake van dyslexie?
Kinderen die problemen hebben met het lezen en het spellen, krijgen ook op school extra hulp. Als er bij uw kind desondanks een ernstige achterstand blijft bestaan, is het mogelijk dat er bij hem of haar sprake is van dyslexie, maar dit kan pas worden onderzocht en vastgesteld na de toetsen van januari in groep 4. Logopedie kan al eerder starten, zelfs al in groep 2, als blijkt dat de voorwaarden voor het lezen en het spellen zich niet goed ontwikkelen. Het is belangrijk om vroeg hulp te geven, om frustraties bij het kind te voorkomen.